مالیات بر اجاره املاک، چگونه اظهار کنیم؟

اظهار مالیات بر اجاره املاک یکی از تکالیف مهم مالیاتی برای مالکان و موجرین است که فرآیند آن از طریق سامانه یکپارچه سازمان امور مالیاتی کشور به صورت الکترونیکی انجام می شود. برای اظهارنامه مالیات بر اجاره املاک، ابتدا باید در سامانه ثبت نام کرده و اطلاعات هویتی و ملکی خود را تکمیل کنید. سپس با ورود به بخش اظهارنامه های الکترونیکی، نوع اظهارنامه مالیات بر درآمد املاک را انتخاب و با درج دقیق اطلاعات اجاره نامه و درآمد حاصله، فرم ها را پر کرده و پس از کسر کسورات قانونی و معافیت های احتمالی، اظهارنامه خود را ارسال نمایید. این فرآیند نیازمند دقت در وارد کردن جزئیات و آگاهی از قوانین مربوط به<قانون مالیات بر اجاره املاک>است تا از بروز هرگونه اشتباه و جرایم مالیاتی جلوگیری شود.

خلاصه مطلب: 

این مقاله راهنمای جامع مالیات بر اجاره املاک در ایران است و به‌طور کامل توضیح می‌دهد چه کسانی مشمول این مالیات هستند، چگونه محاسبه می‌شود و چگونه باید اظهارنامه آن را ارسال کرد. طبق قانون، هر شخص حقیقی یا حقوقی که از اجاره ملک (مسکونی، تجاری، اداری یا صنعتی) درآمد دارد، مشمول مالیات بر درآمد اجاره است. مبنای محاسبه، اجاره سالانه پس از کسر ۲۵٪ هزینه‌های قانونی است و سپس نرخ‌های مالیاتی (پلکانی برای اشخاص حقیقی و ۲۵٪ ثابت برای اشخاص حقوقی) اعمال می‌شود. برخی معافیت‌ها مانند معافیت مساحتی املاک مسکونی و معافیت ماده ۵۷ می‌تواند مالیات را کاهش دهد. اظهارنامه به‌صورت الکترونیکی در سامانه سازمان امور مالیاتی ارسال می‌شود و دقت در اطلاعات ضروری است. عدم ارسال یا کتمان درآمد، جرایم سنگین و غیرقابل بخشودگی به همراه دارد.

مدیریت و پرداخت مالیات ها همواره یکی از چالش های اصلی برای فعالان اقتصادی و حتی اشخاص عادی جامعه بوده است. در این میان،<مالیات بر اجاره املاک>به عنوان یکی از منابع مهم درآمدی دولت، برای بسیاری از مالکان و موجرین املاک، ابهامات و سوالاتی را ایجاد می کند. از نحوه محاسبه و معافیت ها گرفته تا مراحل دقیق اظهارنامه مالیاتی، هر بخش نیازمند آگاهی کامل و دقیق است. هدف از این راهنمای جامع، روشن کردن تمامی ابعاد<مالیات بر درآمد اجاره املاک>و ارائه یک مسیر عملی و گام به گام برای تکمیل و ارسال<اظهار نامه مالیات بر اجاره املاک>است. با ما همراه باشید تا با تکیه بر دانش و تجربه<گروه مالی آدرین فایننس>، این فرآیند را به سادگی و با اطمینان طی کنید.

مالیات بر اجاره املاک چیست و چه کسانی مشمول آن هستند؟

مالیات بر اجاره املاک که از آن به عنوان<مالیات بر درآمد اجاره املاک>نیز یاد می شود، یکی از انواع مالیات های مستقیم در ایران است. این مالیات به درآمد حاصل از واگذاری حق استفاده از املاک واقع در ایران به موجب اجاره یا صلح منافع یا هر عنوان دیگر به صورت بلاعوض یا با عوض تعلق می گیرد. به عبارت ساده تر، هرگاه فرد یا شرکتی، ملک خود را به دیگری اجاره دهد و در ازای آن درآمدی کسب کند، مشمول این نوع مالیات خواهد شد.

مبنای قانونی این مالیات، ماده 52 قانون مالیات های مستقیم است که به صراحت بیان می دارد: “درآمد شخص حقیقی یا حقوقی ناشی از واگذاری حقوق خود نسبت به املاک واقع در ایران به موجب اجاره یا صلح منافع یا هر عنوان دیگر اعم از اینکه دارای سند رسمی یا عادی باشد، پس از کسر معافیت های مقرر در این قانون، مشمول مالیات بر درآمد املاک می باشد.” این ماده، اساس و پایه حقوقی<قانون مالیات بر اجاره املاک>را تشکیل می دهد.

انواع املاک مشمول مالیات بر درآمد اجاره

مشمولیت این مالیات شامل طیف وسیعی از املاک می شود که عبارتند از:

• املاک مسکونی: آپارتمان ها، ویلاها و خانه های مسکونی که به منظور سکونت اجاره داده می شوند.
• املاک تجاری: مغازه ها، دفاتر فروش، نمایشگاه ها و سایر فضاهای دارای کاربری تجاری.
• املاک اداری: دفاتر کار، شرکت ها و فضاهای مورد استفاده برای فعالیت های اداری.
• املاک صنعتی: کارخانه ها، انبارها، سوله ها و سایر فضاهای با کاربری صنعتی.

مهم نیست که اجاره نامه به صورت رسمی (تنظیم شده در دفاتر اسناد رسمی)، عادی (تنظیم شده بین موجر و مستأجر یا بنگاه املاک) یا حتی شفاهی منعقد شده باشد؛ در هر صورت، درآمد حاصل از اجاره ملک، مبنای محاسبه<مالیات املاک اجاره ای>خواهد بود.

اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول مالیات اجاره

تمامی اشخاص، چه حقیقی (مانند افراد عادی) و چه حقوقی (مانند شرکت ها و موسسات)، در صورتی که دارای درآمد از اجاره املاک باشند، مشمول<مالیات بر اجاره املاک>هستند و موظف به انجام تکالیف مالیاتی مربوطه می باشند.

• اشخاص حقیقی: مالکان یا موجرینی که به صورت انفرادی ملک یا املاک خود را اجاره می دهند.
• اشخاص حقوقی: شرکت ها، موسسات و سازمان هایی که ملک یا املاکی را اجاره داده اند و از این بابت درآمد کسب می کنند.

آگاهی از این تعاریف و مشمولیت ها، اولین گام برای درک صحیح<مالیات بر درآمد اجاره املاک>و انجام صحیح تکالیف مرتبط با آن است.

بر اساس ماده ۵۲ قانون مالیات های مستقیم، هرگونه درآمد حاصل از واگذاری حقوق نسبت به املاک در ایران، مشمول مالیات بر درآمد املاک است.

شرایط و معافیت های مالیات بر اجاره املاک (آیا شما مشمول هستید؟)

با وجود اصل کلی مشمولیت تمامی موجرین دارای درآمد اجاره،<قانون مالیات بر اجاره املاک>برای برخی شرایط خاص، معافیت هایی را در نظر گرفته است که می تواند بار مالیاتی مالکان را به طور قابل توجهی کاهش دهد. شناخت این معافیت ها برای هر موجر، جهت بهره مندی از حقوق قانونی خود، ضروری است.

معافیت مساحتی (تبصره 11 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم)

یکی از مهم ترین و رایج ترین معافیت ها، مربوط به املاک مسکونی است که تحت عنوان معافیت مساحتی شناخته می شود. این معافیت برای آن دسته از<ماليات بر اجاره املاك مسكوني>اعمال می گردد که شرایط زیر را داشته باشند:

1. کاربری مسکونی: ملک اجاره داده شده باید دارای کاربری مسکونی باشد و برای سکونت استفاده شود.
2. نوع سند: نوع سند ملک (اعم از رسمی یا عادی) برای اعمال این معافیت مطرح نیست، بلکه کاربری آن ملاک است.
3. متراژ: حداکثر مجموع 150 متر مربع زیربنای مفید برای املاک واقع در تهران و حداکثر مجموع 200 متر مربع زیربنای مفید برای املاک واقع در سایر شهرها (به غیر از تهران).

نکته حائز اهمیت این است که برای بهره مندی از این معافیت، نیازی به تسلیم<اظهار نامه مالیات بر اجاره املاک>نیست و این معافیت به صورت خودکار توسط سازمان امور مالیاتی اعمال می شود. این امر به ویژه برای تعداد زیادی از مالکان که تنها یک ملک مسکونی با متراژهای اشاره شده دارند، از بوروکراسی اداری می کاهد.

مثال عملی: فرض کنید شما یک آپارتمان مسکونی به مساحت 120 متر مربع زیربنای مفید در تهران دارید و آن را اجاره داده اید. با توجه به اینکه این ملک دارای کاربری مسکونی است و متراژ آن کمتر از 150 متر مربع است، شما مشمول معافیت مساحتی خواهید شد و نیازی به پرداخت<مالیات بر اجاره املاک>بابت این ملک نخواهید داشت و خودکار از سوی اداره مالیاتی معاف هستید.

معافیت ماده 57 قانون مالیات های مستقیم (معافیت پایه)

معافیت دیگری که برای اشخاص حقیقی در نظر گرفته شده، معافیت ماده 57 است که به آن “معافیت پایه” نیز گفته می شود. این معافیت تحت شرایط خاصی قابل اعمال است:

1. عدم وجود درآمد دیگر: شخص حقیقی موجر نباید هیچ گونه منبع درآمدی دیگری (به جز درآمد حاصل از اجاره املاک) داشته باشد.
2. میزان معافیت: میزان معافیت سالانه بر اساس قوانین هر سال مالیاتی تعیین می شود. برای مثال، این معافیت در سال های اخیر مبالغ مشخصی بوده است که به صورت سالانه ابلاغ می گردد.

منظور از “درآمد دیگر” در این ماده، شامل حقوق بازنشستگی، وظیفه دریافتی، جوایز و سود سپرده بانکی نمی شود. یعنی اگر شخص حقیقی تنها منبع درآمدش اجاره املاک باشد و همزمان حقوق بازنشستگی یا سود بانکی هم دریافت کند، همچنان می تواند از این معافیت بهره مند شود. این معافیت تا سقف مشخصی از درآمد مشمول مالیات قابل کسر است.

مثال عملی: فرض کنید یک شخص بازنشسته که تنها درآمد وی، حقوق بازنشستگی و اجاره یک ملک است، می تواند از این معافیت استفاده کند. اگر درآمد مشمول مالیات وی پس از کسر 25% هزینه ها (که در ادامه توضیح داده می شود) مثلاً 50 میلیون تومان باشد و میزان معافیت ماده 57 برای آن سال 40 میلیون تومان باشد، تنها 10 میلیون تومان از درآمد وی مشمول مالیات خواهد شد.

وضعیت اشخاص حقوقی در مالیات املاک اجاره ای

برای اشخاص حقوقی، رویکرد کمی متفاوت است. شرکت ها و موسسات در صورتی که املاکی را اجاره داده باشند، نیازی به تسلیم<اظهار نامه مالیات بر اجاره املاک>به صورت مجزا ندارند. درآمد حاصل از اجاره املاک برای اشخاص حقوقی، به عنوان بخشی از درآمدهای کلی شرکت، در<اظهارنامه مالیاتی ماده 110 (اظهارنامه عملکرد)>سالانه آنها ابراز می شود و مالیات مربوطه نیز طبق نرخ های اشخاص حقوقی محاسبه و پرداخت می گردد.

این تفاوت در نحوه اظهار، به دلیل تجمیع تمامی فعالیت های اقتصادی اشخاص حقوقی در یک اظهارنامه جامع است. بنابراین، اگرچه<مالیات املاک اجاره ای>برای اشخاص حقوقی نیز وجود دارد، اما فرآیند اظهار آن در قالب کلی اظهارنامه عملکرد آنها صورت می گیرد.

نحوه محاسبه درآمد مشمول مالیات بر اجاره: کسر 25 درصد و نکات کلیدی

پس از بررسی اینکه چه کسانی مشمول<مالیات بر اجاره املاک>هستند و چه معافیت هایی وجود دارد، نوبت به نحوه محاسبه<درصد مالیات بر اجاره املاک>می رسد. این بخش یکی از مهم ترین مراحل برای تعیین میزان مالیات نهایی است.

کسر 25 درصد بابت هزینه ها و استهلاکات (ماده 53 قانون مالیات های مستقیم)

بر اساس ماده 53 قانون مالیات های مستقیم، قانون گذار به منظور پوشش هزینه ها و استهلاکات مربوط به ملک اجاری و تعهدات مالک، اجازه می دهد که 25 درصد از کل مال الاجاره دریافتی (اعم از نقدی و غیرنقدی) به صورت مقطوع از درآمد اجاره کسر شود. این کسر، بدون نیاز به ارائه هیچ گونه سند و مدرک هزینه ای توسط مالک، مورد پذیرش سازمان امور مالیاتی است.

به عبارت دیگر، 75 درصد از مبلغ کل اجاره بها به عنوان درآمد مشمول مالیات در نظر گرفته می شود. این بخش، پایه و اساس محاسبه<فرمول مالیات اجاره>را تشکیل می دهد.

فرمول پایه محاسبه درآمد مشمول مالیات اجاره:

درآمد مشمول مالیات اجاره = (مبلغ کل اجاره بهای سالانه) × 75%

مثال های کاربردی برای محاسبه درآمد مشمول مالیات

1. مثال ملک تجاری:فرض کنید یک ملک تجاری با اجاره ماهانه 25,000,000 تومان دارید. اجاره سالانه این ملک به شرح زیر محاسبه می شود:اجاره سالانه = 25,000,000 تومان × 12 ماه = 300,000,000 توماندرآمد مشمول مالیات = 300,000,000 تومان × 75% = 225,000,000 تومان
2. مثال ملک مسکونی (با فرض عدم شمول معافیت مساحتی):فرض کنید یک ملک مسکونی در تهران به مساحت 180 متر مربع (که مشمول معافیت مساحتی نمی شود) با اجاره ماهانه 15,000,000 تومان اجاره داده اید.اجاره سالانه = 15,000,000 تومان × 12 ماه = 180,000,000 توماندرآمد مشمول مالیات = 180,000,000 تومان × 75% = 135,000,000 تومان

تفاوت موجر و مالک در قانون مالیات بر اجاره املاک

یکی از نکات طلایی و مهم در زمینه<مالیات بر درآمد اجاره املاک>، تمایز بین “موجر” و “مالک” است. این تفاوت می تواند تأثیر قابل توجهی بر نحوه محاسبه مالیات داشته باشد.

• مالک: فردی است که سند ملک (رسمی یا قراردادی) به نام اوست و در واقع صاحب ملک محسوب می شود.
• موجر: فردی است که حق استفاده از ملک را به دیگری واگذار می کند و درآمد اجاره را دریافت می نماید.

در بیشتر موارد، موجر و مالک یک نفر هستند. اما سناریوهایی وجود دارد که این دو از یکدیگر متمایز می شوند؛ به عنوان مثال، در اجاره های دست دوم یا زمانی که یک مستأجر، ملکی را که خود اجاره کرده، مجدداً به شخص ثالثی اجاره می دهد (اصطلاحاً “دست دوم اجاره دادن”).

تأثیر بر کسر 25 درصد:

طبق<قانون مالیات بر اجاره املاک>، کسر 25 درصد بابت هزینه ها و استهلاکات، صرفاً به “مالک” تعلق می گیرد. اگر شخصی ملک را از مالک اصلی اجاره کند و سپس خود، آن را به شخص دیگری اجاره دهد (موجر دوم)، این موجر دوم که مالک نیست، اجازه استفاده از کسر 25 درصد را ندارد. در این حالت، تمامی مابه التفاوت مبلغ اجاره ای که دریافت می کند و مبلغ اجاره ای که به مالک اصلی می پردازد، به صورت 100 درصد مشمول<مالیات بر اجاره املاک>خواهد بود.

مثال عملی (گسترش مثال علی، حسین، سعید):

فرض کنید آقای علی (مالک) ملک خود را با اجاره ماهانه 20,000,000 تومان به آقای حسین اجاره می دهد. آقای حسین نیز ملک را با اجاره ماهانه 28,000,000 تومان به آقای سعید اجاره می دهد.

1. مالیات آقای علی (مالک و موجر اول):
   • اجاره سالانه دریافتی: 20,000,000 × 12 = 240,000,000 تومان
   • درآمد مشمول مالیات: 240,000,000 × 75% = 180,000,000 تومان (علی می تواند از کسر 25% استفاده کند زیرا مالک است)
2. مالیات آقای حسین (موجر دوم و مستأجر):
   • اجاره سالانه دریافتی از سعید: 28,000,000 × 12 = 336,000,000 تومان
   • اجاره سالانه پرداختی به علی: 20,000,000 × 12 = 240,000,000 تومان
   • سود ناخالص آقای حسین: 336,000,000 – 240,000,000 = 96,000,000 تومان
   • درآمد مشمول مالیات آقای حسین: 96,000,000 تومان (حسین نمی تواند از کسر 25% استفاده کند زیرا مالک نیست و کل سود او مشمول مالیات است)

این تمایز برای کسانی که در این سناریوها قرار می گیرند، حیاتی است و عدم آگاهی از آن می تواند منجر به اشتباهات مالیاتی شود.

درآمد مشمول مالیات اجاره برای موجری که مالک ملک نیست، ۱۰۰ درصد مابه التفاوت اجاره دریافتی و اجاره پرداختی اوست.

جدول مالیات بر اجاره املاک: نرخ های پلکانی اشخاص حقیقی و حقوقی

پس از محاسبه درآمد مشمول<مالیات بر اجاره املاک>، نوبت به اعمال نرخ های مالیاتی می رسد.<درصد مالیات بر اجاره املاک>بسته به نوع شخص (حقیقی یا حقوقی) و میزان درآمد مشمول مالیات، متفاوت است. آشنایی با این نرخ ها و نحوه اعمال آنها برای هر موجر ضروری است.

نرخ های مالیات بر درآمد اجاره برای اشخاص حقیقی

برای اشخاص حقیقی، نرخ مالیات بر اساس ماده 131 قانون مالیات های مستقیم به صورت پلکانی محاسبه می شود. این نرخ ها برای درآمدهای مشمول مالیات (پس از کسر کلیه معافیت ها و کسورات قانونی) به شرح زیر است:

میزان درآمد مشمول مالیات (سالانه)	نرخ مالیات
تا 50,000,000 تومان	15%
مازاد 50,000,000 تا 100,000,000 تومان	20%
مازاد 100,000,000 تومان	25%

نرخ مالیات بر درآمد اجاره برای اشخاص حقوقی

برای اشخاص حقوقی، نرخ<مالیات بر اجاره املاک>به صورت ثابت و غیرپلکانی محاسبه می شود. درآمد مشمول مالیات اجاره (پس از کسر 25 درصد و سایر کسورات قانونی) با نرخ 25 درصد مشمول مالیات خواهد بود. این مالیات به همراه سایر درآمدهای شرکت در اظهارنامه عملکرد ماده 110 ابراز می شود.

مثال جامع محاسبه مالیات اجاره (شخص حقیقی)

فرض کنید یک شخص حقیقی، ملکی تجاری را با اجاره ماهانه 25,000,000 تومان اجاره داده است و هیچ گونه درآمد دیگری ندارد (شامل معافیت ماده 57 نمی شود زیرا درآمد اجاره بالاست و این معافیت پایه مختص افراد با درآمد بسیار کم است).

1. محاسبه اجاره سالانه: 25,000,000 تومان × 12 ماه = 300,000,000 تومان
2. محاسبه درآمد مشمول مالیات (پس از کسر 25%): 300,000,000 تومان × 75% = 225,000,000 تومان
3. اعمال نرخ های پلکانی ماده 131:
   • تا 50,000,000 تومان: 50,000,000 × 15% = 7,500,000 تومان
   • مازاد 50,000,000 تا 100,000,000 تومان (یعنی 50,000,000 تومان بعدی): 50,000,000 × 20% = 10,000,000 تومان
   • مازاد 100,000,000 تومان (یعنی 225,000,000 – 100,000,000 = 125,000,000 تومان): 125,000,000 × 25% = 31,250,000 تومان
4. مالیات نهایی بر اجاره املاک: 7,500,000 + 10,000,000 + 31,250,000 = 48,750,000 تومان

این مثال نشان می دهد که چگونه<جدول مالیات بر اجاره املاک>و نرخ های پلکانی در محاسبه مالیات نهایی اعمال می شوند. لازم به ذکر است که<گروه مالی آدرین فایننس>می تواند در محاسبات پیچیده تر و بهره مندی حداکثری از معافیت ها، به شما مشاوره تخصصی ارائه دهد.

قانون مالیات بر اجاره املاک: ماده 54 و ملاک تعیین اجاره بها

در تعیین درآمد مشمول<مالیات بر اجاره املاک>، صرف توافق بین موجر و مستأجر همیشه کافی نیست و سازمان امور مالیاتی معیارهای خاص خود را برای پذیرش مبلغ اجاره بها دارد. ماده 54<قانون مالیات بر اجاره املاک>به این موضوع مهم می پردازد و از بروز سوءاستفاده های احتمالی جلوگیری می کند.

ملاک شناسایی درآمد اجاره (ماده 54 قانون مالیات های مستقیم)

بر اساس ماده 54 قانون مالیات های مستقیم، ملاک شناسایی درآمد اجاره برای محاسبه<مالیات بر درآمد اجاره املاک>، مبلغ توافق شده در قرارداد رسمی یا عادی بین موجر و مستأجر است. اما این امر یک شرط مهم دارد: مبلغ توافق شده نباید کمتر از 80 درصد نرخ اجاره املاک مشابه در آن سال و در آن منطقه باشد.

به عبارت دقیق تر، اگر مبلغ اجاره ای که در اجاره نامه (چه رسمی و چه عادی با کد رهگیری) قید شده، از 80 درصد نرخ اجاره املاک مشابه (که توسط سازمان امور مالیاتی و در جداول مربوطه تعیین می شود) کمتر باشد، سازمان امور مالیاتی آن مبلغ را به رسمیت نمی شناسد و ملاک محاسبه مالیات را 80 درصد نرخ املاک مشابه قرار می دهد. این اقدام برای جلوگیری از کم اظهاری اجاره بها و فرار مالیاتی صورت می گیرد.

چه اتفاقی می افتد اگر اجاره بها کمتر از 80 درصد نرخ مشابه باشد؟

در صورتی که مبلغ اجاره توافق شده کمتر از 80 درصد نرخ املاک مشابه باشد، سازمان امور مالیاتی به این صورت عمل می کند:

1. تعیین مالیات بر اساس نرخ مشابه: ابتدا، مالیات بر اساس نرخ اجاره 80 درصد املاک مشابه در منطقه تعیین و مطالبه می شود.
2. امکان اعتراض و اثبات: اگر موجر بتواند با ارائه مدارک و مستندات کافی، به هیئت های حل اختلاف مالیاتی اثبات کند که به دلایلی (مانند شرایط خاص ملک، نیاز فوری به اجاره، روابط فامیلی و …) واقعاً ملک را با مبلغ کمتر از 80 درصد نرخ مشابه اجاره داده است و این مبلغ واقعی است، در آن صورت همان مبلغ توافق شده بین طرفین، ملاک محاسبه<مالیات بر اجاره املاک>قرار خواهد گرفت.

این بند از<قانون مالیات بر اجاره املاک>، اهمیت تنظیم دقیق و شفاف اجاره نامه ها را دوچندان می کند و به موجرین هشدار می دهد که در تعیین اجاره بها، علاوه بر توافق با مستأجر، باید به نرخ های متعارف منطقه و مقررات مالیاتی نیز توجه داشته باشند.<گروه مالی آدرین فایننس>توصیه می کند که همواره اجاره نامه با کد رهگیری تنظیم شود تا اعتبار آن برای سازمان امور مالیاتی بیشتر باشد و مستندات کافی برای اثبات مبلغ اجاره وجود داشته باشد.

چگونه اظهار نامه مالیات بر اجاره املاک را تکمیل و ارسال کنیم؟ (راهنمای گام به گام)

بخش “چگونه اظهار کنیم؟” هسته اصلی این مقاله است و به تفصیل به مراحل تکمیل و ارسال<اظهار نامه مالیات بر درآمد اجاره املاک>می پردازد. این فرآیند عمدتاً به صورت الکترونیکی و از طریق سامانه سازمان امور مالیاتی کشور انجام می شود.

مرحله 1: پیش نیازهای اظهارنامه مالیات بر اجاره املاک

قبل از هر اقدامی، باید مطمئن شوید که پیش نیازهای لازم را فراهم کرده اید:

1. ثبت نام و تکمیل پرونده الکترونیک مالیاتی: اولین و مهم ترین قدم، ثبت نام در سامانه سازمان امور مالیاتی کشور (www.tax.gov.ir) و تکمیل پرونده الکترونیک مالیاتی است. این کار شامل ثبت اطلاعات هویتی، پستی و سایر جزئیات فردی یا شرکتی شما می شود. پس از تکمیل فرآیند، کد کاربری و رمز عبور دریافت خواهید کرد.
2. گردآوری مدارک لازم:
   • قرارداد اجاره (رسمی یا عادی با کد رهگیری املاک)
   • سند مالکیت ملک
   • اطلاعات هویتی موجر و مستأجر (کد ملی، نام و نام خانوادگی/نام شرکت، کد اقتصادی)
   • کد پستی و کد نوسازی ملک
   • گواهی کسر مالیات تکلیفی (در صورت وجود، معمولاً برای اجاره به اشخاص حقوقی)

مرحله 2: ورود به سامانه اظهارنامه الکترونیک و انتخاب نوع اظهارنامه

پس از آماده سازی پیش نیازها، مراحل زیر را دنبال کنید:

1. ورود به سایت سازمان: به آدرس www.tax.gov.ir مراجعه کرده و از بخش “خدمات اصلی” یا “سامانه های مالیاتی”، وارد “اظهارنامه الکترونیک” شوید.
2. ورود به کارتابل: با استفاده از کد کاربری و رمز عبوری که قبلاً دریافت کرده اید، وارد کارتابل خود شوید.
3. انتخاب سال مالیاتی: سال مالیاتی مربوط به درآمد اجاره ای که قصد اظهار آن را دارید، انتخاب کنید.
4. انتخاب نوع اظهارنامه: از بخش مربوط به اظهارنامه ها، گزینه “اظهارنامه اشخاص حقیقی” و سپس “اظهارنامه مالیات بر درآمد املاک” یا “اظهارنامه مالیات بر درآمد مستغلات اجاری” را انتخاب کنید. (برای اشخاص حقوقی، این درآمد در اظهارنامه عملکرد ماده 110 ابراز می شود).

مرحله 3: تکمیل اطلاعات در اظهارنامه (با جزئیات و توصیف فیلدها)

این بخش، مهم ترین مرحله در تکمیل<اظهار نامه مالیات بر اجاره املاک>است و نیازمند دقت بالا می باشد:

1. بخش مشخصات موجر: اطلاعات هویتی و ارتباطی شما (کد ملی، نام و نام خانوادگی، شماره تماس، آدرس) را که در پرونده الکترونیک ثبت شده، نمایش می دهد. در صورت نیاز، آنها را بررسی و اصلاح کنید.
2. بخش اطلاعات ملک اجاره ای:
   • نوع ملک: مسکونی، تجاری، اداری، صنعتی.
   • کاربری ملک: مسکونی، آموزشی، درمانی، اداری و … (بر اساس سند یا پایان کار).
   • آدرس دقیق و کد پستی: این اطلاعات باید کاملاً صحیح و مطابق با ملک باشد.
   • کد نوسازی: از اطلاعات فیش عوارض شهرداری قابل استخراج است.
   • متراژ زیربنا و عرصه: متراژ مفید و کل ملک را وارد کنید.
3. بخش اطلاعات قرارداد اجاره:
   • مبلغ اجاره ماهیانه/سالانه: مبلغ دقیق اجاره بها را بر اساس قرارداد وارد کنید.
   • تاریخ شروع و پایان قرارداد: این تاریخ ها برای محاسبه مدت زمان اجاره و درآمد سالانه حیاتی هستند.
   • نام و کد ملی مستأجر: اطلاعات کامل مستأجر یا مستأجرین را درج کنید.
   • نوع اجاره نامه: رسمی، عادی با کد رهگیری، عادی بدون کد رهگیری.
4. بخش درآمد و محاسبات:
   • سیستم به صورت خودکار، با در نظر گرفتن اجاره بهای درج شده و مدت زمان اجاره، درآمد سالانه را محاسبه می کند.
   • اعمال خودکار کسورات 25%: سامانه به صورت اتوماتیک 25 درصد از درآمد اجاره را بابت هزینه ها و استهلاکات کسر می کند.
   • اعمال معافیت ها: در صورت واجد شرایط بودن برای معافیت های مساحتی (اگر قبلاً در سیستم شناسایی شده باشد) یا ماده 57، سامانه این معافیت ها را نیز اعمال کرده و<فرمول مالیات اجاره>را با آنها تطبیق می دهد.
   • بررسی نتیجه نهایی: درآمد مشمول مالیات نهایی و مبلغ<مالیات بر اجاره املاک>محاسبه شده توسط سامانه را به دقت بررسی کنید.
5. تایید و ارسال اظهارنامه:
   • پس از بررسی دقیق تمامی اطلاعات و اطمینان از صحت آنها، اظهارنامه را تایید و ارسال کنید.
   • یک کد رهگیری برای اظهارنامه ارسالی خود دریافت خواهید کرد که برای پیگیری های بعدی لازم است.
6. پرداخت مالیات:
   • پس از ارسال اظهارنامه، می توانید قبض مالیات را به صورت الکترونیکی دریافت کرده و از طریق درگاه های بانکی یا مراجعه حضوری به بانک ها پرداخت نمایید.
   • مهلت پرداخت معمولاً تا پایان تیرماه سال بعد برای درآمد اجاره سال قبل است.

فرآیند<اظهار نامه مالیات بر درآمد اجاره املاک>می تواند در ابتدا پیچیده به نظر برسد، اما با دقت و آگاهی از مراحل، قابل انجام است.<گروه مالی آدرین فایننس>با ارائه مشاوره و خدمات تخصصی، این اطمینان را به شما می دهد که اظهارنامه خود را به درستی و در مهلت مقرر ارسال کنید.

جرایم و تبعات عدم اظهارنامه مالیات بر درآمد اجاره املاک

عدم رعایت<قانون مالیات بر اجاره املاک>و کوتاهی در انجام تکالیف مالیاتی مربوط به آن، می تواند برای موجرین تبعات و جرایم سنگینی به دنبال داشته باشد. شناخت این جرایم برای جلوگیری از تحمیل هزینه های اضافی، اهمیت زیادی دارد.

جرایم عدم تسلیم اظهارنامه

بر اساس ماده 192 قانون مالیات های مستقیم، در صورتی که مودیان مالیاتی (اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی) از تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر خودداری کنند، مشمول جریمه ای معادل 30 درصد مالیات متعلقه برای اشخاص حقوقی و 10 درصد مالیات متعلقه برای اشخاص حقیقی خواهند شد. این جریمه غیر قابل بخشودگی است.

بنابراین، اگر شما مشمول<مالیات بر اجاره املاک>هستید و<اظهار نامه مالیات بر اجاره املاک>خود را در مهلت قانونی (که معمولاً تا پایان تیرماه هر سال برای درآمد اجاره سال قبل است) ارسال نکنید، علاوه بر اصل مالیات، باید جریمه عدم تسلیم اظهارنامه را نیز پرداخت کنید.

جرایم کتمان درآمد و کم اظهاری

چنانچه موجر در<اظهار نامه مالیات بر درآمد اجاره املاک>، بخشی از درآمد اجاره خود را کتمان کند یا کمتر از میزان واقعی اظهار نماید، سازمان امور مالیاتی پس از کشف این تخلف، مالیات مربوط به درآمد کتمان شده را به همراه جریمه ای معادل 30 درصد مالیات کتمان شده (ماده 192) مطالبه خواهد کرد. این جریمه نیز غیر قابل بخشودگی است.

این موضوع به خصوص در مواردی که اجاره نامه غیررسمی است یا مبلغ اجاره واقعی بالاتر از مبلغ اظهار شده در اجاره نامه است، اهمیت می یابد. مأموران مالیاتی می توانند با استفاده از تحقیقات میدانی، مقایسه با اجاره املاک مشابه (مطابق ماده 54<قانون مالیات بر اجاره املاک>) و سایر روش ها، به کتمان درآمد پی ببرند.

جریمه تأخیر در پرداخت مالیات

در صورتی که مالیات محاسبه شده بر<مالیات بر اجاره املاک>در موعد مقرر پرداخت نشود، جریمه ای به صورت ماهانه به آن تعلق می گیرد. بر اساس ماده 190 قانون مالیات های مستقیم، جریمه تأخیر در پرداخت مالیات، معادل 2.5 درصد مالیات به ازای هر ماه تأخیر است. این جریمه نیز قابل بخشودگی نیست.

این جریمه از تاریخ سررسید پرداخت مالیات تا تاریخ واقعی پرداخت، محاسبه و به اصل مالیات اضافه می شود.

تبعات حقوقی و اعتباری

علاوه بر جرایم مالی، عدم انجام تکالیف مالیاتی می تواند تبعات حقوقی و اعتباری نیز برای مودی به دنبال داشته باشد. این تبعات شامل:

• محرومیت از برخی تسهیلات و خدمات: ممکن است در دریافت برخی وام ها، مجوزها یا تسهیلات بانکی و دولتی با مشکل مواجه شوید.
• اختلافات با سازمان امور مالیاتی: پرونده های مالیاتی باز و اختلافات طولانی مدت با سازمان امور مالیاتی، می تواند زمان و انرژی زیادی را از شما بگیرد.
• خدشه دار شدن اعتبار مالیاتی: سابقه نامناسب مالیاتی می تواند بر اعتبار شما در سیستم مالی کشور تأثیر منفی بگذارد.

<گروه مالی آدرین فایننس>تاکید می کند که برای جلوگیری از این جرایم و تبعات، آگاهی کامل از<جدول مالیات بر اجاره املاک>،<درصد مالیات بر اجاره املاک>و رعایت دقیق مهلت های قانونی برای ارسال<اظهار نامه مالیات بر درآمد اجاره املاک>و پرداخت مالیات مربوطه، حیاتی است. در صورت نیاز به هرگونه راهنمایی یا مشاوره، می توانید به کارشناسان متخصص این گروه مراجعه کنید.

پرسش و پاسخ های متداول درباره مالیات بر اجاره املاک

 آیا برای معافیت مساحتی املاک مسکونی باید اظهارنامه مالیاتی ارسال کنم؟

خیر، در صورت واجد شرایط بودن برای معافیت مساحتی تبصره 11 ماده 53 ق.م.م، نیازی به تسلیم اظهارنامه مالیات بر اجاره املاک نیست و معافیت خودکار اعمال می شود.

 نرخ مالیات بر اجاره برای اشخاص حقوقی چقدر است؟

نرخ مالیات بر اجاره برای اشخاص حقوقی ثابت و 25 درصد از درآمد مشمول مالیات است.

 مهلت ارسال اظهارنامه مالیات بر درآمد اجاره املاک چه زمانی است؟

معمولاً مهلت ارسال اظهارنامه مالیات بر درآمد اجاره املاک تا پایان تیرماه سال بعد برای درآمد اجاره سال قبل است.

 آیا سود سپرده بانکی جزو “درآمد دیگر” محسوب می شود که معافیت ماده 57 را از بین ببرد؟

خیر، سود سپرده بانکی و حقوق بازنشستگی جزو “درآمد دیگر” که مانع اعمال معافیت ماده 57 می شود، تلقی نمی گردد.

 اگر مبلغ اجاره کمتر از 80 درصد نرخ املاک مشابه باشد چه می شود؟

در این صورت، سازمان امور مالیاتی ملاک محاسبه مالیات را 80 درصد نرخ املاک مشابه قرار می دهد مگر اینکه بتوانید در هیئت های حل اختلاف آن را اثبات کنید.

 آیا موجری که مالک نیست، می تواند از کسر 25 درصد هزینه ها استفاده کند؟

خیر، کسر 25 درصد هزینه ها فقط به مالک ملک تعلق می گیرد و موجری که مالک نیست، کل سود (مابه التفاوت اجاره دریافتی و پرداختی) او مشمول مالیات است.

 آیا مالیات بر اجاره املاک مسکونی هم مشمول نرخ های پلکانی ماده 131 می شود؟

بله، در صورتی که ملک مسکونی مشمول معافیت مساحتی نباشد و درآمد اجاره آن پس از کسورات، مشمول مالیات شود، نرخ های پلکانی ماده 131 اعمال می گردد.

 چگونه می توانم کد نوسازی ملک را پیدا کنم؟

کد نوسازی معمولاً در فیش عوارض نوسازی شهرداری درج شده است یا می توانید از شهرداری منطقه مربوطه استعلام بگیرید.

 در صورت عدم پرداخت مالیات بر اجاره در موعد مقرر، چه جریمه ای تعلق می گیرد؟

جریمه تأخیر در پرداخت مالیات 2.5 درصد به ازای هر ماه تأخیر در پرداخت است که غیر قابل بخشودگی می باشد.

 آیا برای اجاره به اشخاص حقوقی، تکالیف مالیاتی خاصی وجود دارد؟

بله، اشخاص حقوقی مستأجر مکلف به کسر مالیات تکلیفی از اجاره و پرداخت آن به سازمان امور مالیاتی هستند.

نتیجه گیری

همانطور که در این راهنمای جامع مشاهده کردید،<مالیات بر اجاره املاک>یکی از ابعاد مهم نظام مالیاتی کشور است که آگاهی از جزئیات آن برای تمامی مالکان و موجرین، چه حقیقی و چه حقوقی، ضروری است. از شناخت دقیق مفهوم<مالیات بر درآمد اجاره املاک>و مشمولین آن گرفته تا بهره مندی از معافیت های قانونی مانند معافیت مساحتی و ماده 57، هر گام نیازمند دقت و اطلاع رسانی صحیح است. محاسبه<فرمول مالیات اجاره>، درک<درصد مالیات بر اجاره املاک>و آشنایی با<جدول مالیات بر اجاره املاک>و نرخ های پلکانی ماده 131، از نکات کلیدی در این فرآیند است.

اهمیت<قانون مالیات بر اجاره املاک>و ماده 54 آن در تعیین ملاک شناسایی اجاره بها، نشان دهنده لزوم شفافیت در تنظیم اجاره نامه هاست. مهم ترین بخش این راهنما، دستورالعمل گام به گام<اظهار نامه مالیات بر اجاره املاک>بود که چگونگی تکمیل و ارسال<اظهار نامه مالیات بر درآمد اجاره املاک>را از طریق سامانه الکترونیکی تشریح کرد. با این حال، نباید از عواقب و جرایم سنگین ناشی از عدم رعایت این تکالیف، شامل جرایم عدم تسلیم، کتمان درآمد و تأخیر در پرداخت مالیات، غافل شد.

توصیه<گروه مالی آدرین فایننس>به شما این است که همواره با آگاهی کامل و در مهلت های قانونی اقدام به انجام تکالیف مالیاتی خود کنید. در دنیای پیچیده قوانین مالیاتی، بهره مندی از مشاوره تخصصی می تواند شما را از بروز اشتباهات پرهزینه حفظ کرده و اطمینان خاطر لازم را فراهم آورد. اگر در هر مرحله از اظهار و محاسبه<مالیات املاک اجاره ای>نیاز به راهنمایی بیشتری داشتید، کارشناسان مجرب<گروه مالی آدرین فایننس>آماده ارائه خدمات مشاوره ای و تخصصی به شما هستند تا این مسیر را با خیالی آسوده طی کنید.